Woningrenovatie: uw huis renoveren of verbouwen

De twee woorden lijken op elkaar, maar gaan over iets anders:

• Woningrenovatie gaat over het huis als geheel en vooral over de binnenkant: de indeling, vloeren, wanden, keuken, badkamer, zolder of een uitbreiding.
• Gevelrenovatie gaat over de buitenkant: voegwerk, metselwerk, reinigen en beschermen van de gevel.

Bij een grote renovatie komen ze vaak samen. Een verbouwing is een goed moment om ook de gevel aan te pakken: steiger, afvoer van puin en planning kunnen dan gedeeld worden.

Een renovatie kan klein of groot zijn. Veelvoorkomende onderdelen zijn:

• De indeling veranderen. Een muur weghalen voor een open keuken of een extra slaapkamer maken. Bij een dragende muur hoort daar een constructieberekening bij.
• Binnensloop en strippen. Oude keuken, badkamer, plafonds of vloeren eruit. Meer daarover leest u bij sloopwerk.
• Vloeren. Een nieuwe betonvloer of een opstort, bijvoorbeeld als een oude houten vloer is aangetast. Zie betonwerk.
• Badkamer en toilet vernieuwen. Vaak het onderdeel met de meeste techniek: leidingwerk, afschot, waterdichting en tegelwerk. Voor losse reparaties aan toilet, kranen en kitwerk zie sanitair.
• Zolder of aanbouw. Extra ruimte maken binnen het bestaande huis of erachter.
• Herstel aan de casco. Scheuren, vochtplekken of verzakkingen die eerst opgelost moeten worden. Zie bijvoorbeeld scheurherstel.

Een renovatie loopt het soepelst als u van grof naar fijn werkt en van buiten naar binnen denkt. In het vak is dit een gangbare volgorde:

1. Eerst de staat van het huis. Lekt het dak, is de gevel vochtig, zijn er scheuren of verzakkingen? Los dat eerst op, anders beschadigt het nieuwe werk.
2. Dan het plan. Wat wilt u veranderen, wat is constructief, en wat heeft u ervoor nodig aan tekeningen en berekeningen?
3. Regels en onderzoek. Vergunningcheck in het Omgevingsloket, en een asbestonderzoek als het huis van voor 1994 is en u gaat slopen of verbouwen.
4. Sloop en constructie. Strippen, muren weghalen, liggers plaatsen, vloeren storten.
5. Installaties. Leidingen voor water, afvoer, elektra en verwarming liggen vóór de afwerking.
6. Afbouw. Wanden, plafonds, vloeren, tegelwerk, keuken en badkamer.
7. Afwerking. Schilderwerk, aftimmering en de laatste details.

Wie deze volgorde aanhoudt, hoeft niet twee keer te breken. Een nieuwe badkamer die na een jaar weer open moet voor een lekkende leiding is precies wat u wilt voorkomen.

Vergunning. Niet elke verbouwing is vergunningplichtig. Volgens de Rijksoverheid hangt het af van de plek en van uw plannen, en de vergunningcheck in het Omgevingsloket geeft het antwoord. De uitkomst kan zijn: een vergunning, een melding, alleen informatie aanleveren of niets.

Asbest. Gaat u een gebouw van voor 1994 slopen of verbouwen, dan is een asbestonderzoek verplicht, schrijft Ondernemersplein van de overheid. Een gecertificeerd bureau doet dat onderzoek.

Monumenten en beschermde gezichten. In beschermde stads- en dorpsgezichten, zoals de vesting Naarden, Hilversum-Zuid en de Amsterdamse binnenstad, gelden vaak extra regels, ook voor veranderingen die u van buiten ziet. Vraag het vooraf na bij de gemeente.

Wet kwaliteitsborging. Het stelsel met een kwaliteitsborger geldt sinds 2024 voor nieuwbouw van onder meer eengezinswoningen, maar nog niet voor verbouwingen (IPLO, gewijzigd 01-09-2026). Wel geldt de verruimde aansprakelijkheid van de aannemer voor gebreken die u pas na de oplevering ontdekt voor aannemingsovereenkomsten vanaf 1 januari 2024 (IPLO, aansprakelijkheid en Wkb). Bouwt u nieuw, lees dan de pagina nieuwbouw.

Vergelijkingssite Homedeal geeft deze richtprijzen, inclusief btw:

Bron: Homedeal, prijzen bouwbedrijf (gewijzigd 04-05-2026). Homedeal noemt deze bedragen inclusief het sloopwerk. Gaat het alleen om een kapot toilet, een kraan of de kitnaden, lees dan sanitair repareren. Dit zijn richtprijzen van derden, geen prijzen van AlleWave. Laatst gecontroleerd: oktober 2026.

Wat uw renovatie kost, hangt af van de omvang, de staat van het huis, de materialen en hoeveel er constructief verandert. Neemt u ook de gevel mee, kijk dan bij wat gevelrenovatie per m2 kost. Bij oudere woningen, zoals in Amsterdam, speelt de staat van gevel en fundering vaak mee. Vraag een offerte aan en vertel wat u wilt veranderen.