Gevelrenovatie in Blaricum

Blaricum is van oorsprong een Gooise boerderijendorp. In de dorpskern staan vooral huizen uit de 17e tot de 19e eeuw. Het Monumenten Inventarisatie Project typeerde de kern in 1992 nog altijd zo.

Dat project (MIP) beschreef ook hoe die boerderijen zijn ontstaan. Het waren langhuisboerderijen met een rieten dak, tot in de 17e en 18e eeuw van hout gebouwd. Daarna werden ze "versteend": de houten wanden maakten plaats voor metselwerk. De grote boerderijen van eind 19e en begin 20e eeuw kregen een pannendak.

Voor uw gevel betekent dat iets concreets. Een versteende boerderij heeft vaak metselwerk uit verschillende periodes. De ene gevel is ouder dan de andere, en een aanbouw kan weer een andere steen hebben. Wie zo'n gevel opnieuw voegt of stenen vervangt, kijkt dus per gevelvlak welke steen en welke voeg er zitten.

Naast de boerderijen bouwde Blaricum villa's en landhuizen, vooral tussen ongeveer 1900 en 1940. Na de oorlog groeide het dorp met eigen wijken. Het MIP noemt:

• Statenkamer (1948)
• Oude Renbaan en Draverspad (rond 1960)
• Meentzoom en Bergweg (rond 1980)
• Bijvanck (ongeveer 1978 tot 1987)

Die naoorlogse woningen vragen ander onderhoud dan de dorpskern. Bij een rijtjeshuis uit de jaren 60 of 80 gaat het vaker om verweerde voegen, een scheur bij een kozijn of roestende spouwankers dan om historisch metselwerk. Blaricum stelde in 1985 ook een eigen gemeentelijke monumentenlijst op, naast de rijksmonumenten in het dorp.

Een deel van de dorpskern is sinds 15 maart 1967 een rijksbeschermd dorpsgezicht. Binnen dat gebied telt niet alleen het monument zelf, maar ook het beeld van de straat.

De welstandsnota van Blaricum (geldend sinds 13 oktober 2012) deelt de gemeente in gebieden in: het beschermd dorpsgezicht, het villagebied, het dorp, de Bijvanck en de Bouwvenen, het Ter Gooiziekenhuis, de Blaricummermeent en het buitengebied. Voor het beschermd dorpsgezicht gelden de strengste eisen. De nota schrijft onder meer:

• gevels zijn in hoofdzaak van baksteen, eventueel met natuursteen, pleisterwerk of houten delen;
• daken zijn gedekt met gegolfde, gebakken pannen of met natuurriet;
• kozijnen en deuren zijn van hout, in de traditionele kleuren van het dorp.

Voor gevelwerk in de dorpskern volgt daaruit één vuistregel: herstel met steen en voeg die aansluiten op wat er al zit. Een harde grijze cementvoeg in een oude roodbruine gevel valt in dit straatbeeld direct op. Of uw klus een omgevingsvergunning vraagt, hangt af van de status van uw pand en van wat er verandert. Controleer dat vooraf bij de gemeente Blaricum of via het Omgevingsloket.

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, toelichting aanwijzing beschermd dorpsgezicht Blaricum (1967); Welstandsnota Blaricum op lokaleregelgeving.overheid.nl; MIP-beschrijving Blaricum (mei 1992). Laatst gecontroleerd: oktober 2026.

Blaricum heeft boerderijen, villa's en naoorlogse rijtjeshuizen naast elkaar. Dit zijn de diensten die bij dat bouwprofiel passen:

• Voegwerk. Bij boerderijen en villa's in de dorpskern is de keuze van de voeg net zo belangrijk als het uithakken zelf. Een knipvoeg, platvoeg of verdiepte voeg geeft elk een ander gevelbeeld. Lees op voegwerk hoe opnieuw voegen gaat, en in ons artikel over knipvoeg, snijvoeg of platvoeg welke voeg bij welk huis past.
• Metselwerk herstellen. Afgevroren of gescheurde gevelstenen worden in het vak vervangen door stenen die qua formaat en kleur zo dicht mogelijk bij het bestaande werk liggen. Meer daarover op metselwerk.
• Volledige gevelrenovatie. Heeft een woning uit de jaren 60 of 80 nog nooit groot onderhoud gehad, dan kunnen reinigen, voegen en herstel in één klus samengaan. Zie gevelrenovatie.
• Moderne panden. AlleWave werkt aan moderne en monumentale panden, dus ook aan gevels in de nieuwere delen van Blaricum.