Gevel impregneren en hydrofoberen

Een bakstenen gevel neemt bij regen water op. Meestal is dat geen probleem: bij droog weer verdampt het weer. Een impregneermiddel trekt een paar millimeter de steen in en zorgt dat regenwater minder diep binnendringt. De poriën blijven open, zodat vocht uit de muur nog kan verdampen.

Wat u ervan merkt:

• Minder vocht in de steen. De gevel droogt sneller op na een bui.
• Minder kans op vorstschade. Een natte steen die bevriest, kan afschilferen.
• Minder aanslag. Groene aanslag groeit minder snel op een gevel die droog blijft.
• Minder vervuiling. Bij lichte stenen blijft vuil minder hangen.

Het bekende "afparelen" van regendruppels zegt weinig over hoe goed het middel werkt. Volgens de Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) meet u de werking beter met een buisje van Karsten. Daarmee wordt gemeten hoeveel water de steen nog opneemt.

Impregneren is geen verf of coating. Een goed middel verandert de kleur van de steen nauwelijks.

De KNB beschrijft wanneer hydrofoberen van baksteen zinvol is en wanneer niet:

Zinvol:

• bij bestaande bouw, bijna altijd na een reiniging;
• na het verwijderen van vergipsing, een witte korst op de steen;
• bij lichte stenen die snel vuil worden;
• bij doorslaand regenwater door een halfsteens muur, zoals bij een berging of tuinmuur.

Niet nodig of af te raden:

• bij goed gedetailleerd en goed uitgevoerd metselwerk is het niet nodig;
• als er vocht op een andere manier in de muur komt, bijvoorbeeld optrekkend vocht, lekkende aansluitingen of slecht lood. Dan sluit u het probleem op in plaats van het op te lossen;
• als voegen of stenen in slechte staat zijn: die moeten eerst hersteld worden;
• bij monumenten en gevels met kans op zouten, zoals aan de kust, is eerst onderzoek naar het zoutgehalte nodig.

Bron: KNB Infoblad 10, hydrofoberen van baksteenmetselwerk (februari 2016). Laatst gecontroleerd: oktober 2026.

De afweging uitgebreider lezen? In het artikel impregneren: wanneer wel en wanneer niet zetten wij de voor- en nadelen naast elkaar.

Impregneren is de laatste stap, nooit de eerste. Een middel op een vuile gevel sluit het vuil in. Een middel op losse voegen houdt het water niet tegen, want dat loopt via de voeg naar binnen. Werkspot noemt beschadigde voegen en kleine scheuren daarom als iets wat u eerst laat herstellen.

De juiste volgorde:

1. Herstellen. Kapotte stenen vervangen en scheuren herstellen.
2. Reinigen. Een gevelreiniging met een methode die de steen heel laat. Meer daarover leest u in gevel reinigen: methodes en kosten.
3. Voegen. Waar nodig opnieuw voegen. Vers voegwerk moet volgens de KNB eerst voldoende uitgehard zijn.
4. Drogen. De gevel moet droog zijn. Na het reinigen kan dat in de herfst of winter dagen tot een week duren.
5. Impregneren. De hele gevel in één keer.

Combineert u impregneren met een reiniging en nieuw voegwerk, dan staat de steiger er maar één keer. Dat scheelt kosten. Het betekent wel dat er tussen voegen en impregneren wachttijd zit, zodat de mortel kan uitharden en de gevel kan drogen.

Volgens de KNB hoort een goede behandeling aan een paar eisen te voldoen:

• Altijd de hele gevel, nooit alleen een plek. Anders droogt de gevel ongelijk op.
• Een schone, droge ondergrond met voegwerk en steen in goede staat.
• Een proefbehandeling op een klein vlak, om het effect op uw steen te zien.
• Een middel met keurmerk: de KNB noemt middelen met een KOMO-certificaat volgens BRL 1154.

Heeft een gevel geen baat bij impregneren, dan kunt u het beter laten.