Gevelrenovatie in Naarden

De vesting zoals u die nu kent, is grotendeels herbouwd tussen 1674 en 1686. De MIP-beschrijving van Naarden (juni 1992) noemt een beklede hoofdwal, vijf ravelijnen en een dubbele gracht. In 1926 werd de vestingstatus opgeheven, maar de vorm van de stad is gebleven.

Binnen de wallen staan de huizen dicht op elkaar. In smalle straten vraagt een steiger, een container of een hoogwerker vaak afstemming met de gemeente en de buren.

Buiten de vesting bepaalde een andere wet het bouwen. De Kringenwet van 1853 schreef voor dat in de binnenste kring rond de vesting alleen met brandbare materialen gebouwd mocht worden. Daardoor ontstonden houten Kringenwetwoningen. Bekende voorbeelden zijn de Dudok-huizen aan de Godelindeweg, sinds 2001 rijksmonument.

Voor ons werk betekent dat: Naarden heeft twee heel verschillende soorten panden naast elkaar. Binnen de vesting gaat het om oud metselwerk in een historisch straatbeeld. Daarbuiten staan ook de houten kringenhuizen. Aan houten gevels doen wij geen metselwerk; onze kern is steen, voeg en schoorsteen.

De vesting en het schootsveld zijn sinds 1986 een rijksbeschermd stadsgezicht. Sinds 2021 is Naarden bovendien UNESCO-werelderfgoed, als onderdeel van de Hollandse Waterlinies. Dat staat in de brochure van Heemschut over Naarden.

De erfgoedvisie van Gooise Meren (14 december 2020) voegt daar iets belangrijks aan toe: in Naarden zijn al veel panden als gemeentelijk monument beschermd. De vesting Naarden is een van de vier rijksbeschermde gezichten in de gemeente. Volgens dezelfde visie volgt de restauratie van monumenten in Gooise Meren de beginselen van de richtlijnen van de Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM).

In de praktijk komt het hierop neer. Binnen de vesting is de kans groot dat uw pand rijks- of gemeentelijk monument is, en anders ligt het in elk geval in het beschermde stadsgezicht. Volledig opnieuw voegen, stenen vervangen in een andere kleur of de gevel reinigen kan dan vergunningplichtig zijn. Vraag het na bij de gemeente Gooise Meren voordat u een aannemer de steiger laat zetten.

Bron: Heemschut, brochure Naarden (2026); MIP-beschrijving Naarden (juni 1992); Erfgoed Gooise Meren, visie en uitvoeringsprogramma (14-12-2020). Laatst gecontroleerd: oktober 2026.

• Metselwerk herstellen. Bij oude panden binnen de vesting zijn het vaak enkele stenen die zijn afgevroren of gescheurd. Die worden vervangen door stenen die in formaat en kleur aansluiten op de rest van de gevel. Meer op metselwerk.
• Voegwerk. Oude voegen worden in het vak eerst voorzichtig uitgehakt, zodat de randen van de stenen heel blijven. Daarna volgt een nieuwe voeg die past bij het pand. Op voegwerk leest u hoe dat gaat.
• Gevelrenovatie buiten de wallen. Voor villa's en woningen in de nieuwere delen van Naarden kunnen reinigen, voegen en herstel in één klus samengaan. Zie gevelrenovatie.

AlleWave werkt aan moderne en monumentale panden. Bij een monument bepaalt de vergunning van de gemeente welke aanpak is toegestaan.